Τμηματική χορήγηση κανονικής άδειας: μπορεί η άδεια να σπάσει σε μικρότερα διαστήματα;

Η κανονική άδεια είναι από τα πιο συνηθισμένα θέματα στην καθημερινότητα μιας επιχείρησης, αλλά και από εκείνα που μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν παρεξηγήσεις. Ο εργαζόμενος συχνά θέλει να πάρει λίγες ημέρες σε διαφορετικές περιόδους μέσα στο έτος. Η επιχείρηση, από την άλλη, πρέπει να οργανώσει βάρδιες, έργα, αντικαταστάσεις, υπόλοιπα αδειών και εγκρίσεις χωρίς να χαθεί η εικόνα.
Η τμηματική χορήγηση άδειας δεν είναι μόνο νομική απορία. Είναι και πρακτικό ζήτημα οργάνωσης. Αν τα αιτήματα γίνονται με email, chat, προφορικές συνεννοήσεις ή διαφορετικά Excel, μπορεί να χαθεί εύκολα ποιος ζήτησε τι, ποιος ενέκρινε, πόσες ημέρες απομένουν και πότε πρέπει να ληφθεί η άδεια.
Σύντομη απάντηση
Ναι, η κανονική άδεια μπορεί να χορηγηθεί τμηματικά, δηλαδή να σπάσει σε μικρότερα διαστήματα, αλλά όχι αυθαίρετα. Με το ισχύον πλαίσιο, η άδεια λαμβάνεται καταρχήν αδιαίρετη σε συνεχείς ημέρες, όμως ο εργαζόμενος μπορεί, κατ’ εξαίρεση, να ζητήσει να λάβει μέρος της άδειάς του σε τμήματα, σύμφωνα με τις προσωπικές του ανάγκες, με έγγραφο αίτημα και αποδοχή από τον εργοδότη. Υποχρεωτικά, ένα τουλάχιστον μέρος της άδειας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερη εργασία ή 6 εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη εργασία. Για ανήλικους εργαζόμενους το ελάχιστο αυτό μέρος είναι 12 εργάσιμες ημέρες.
Το αίτημα του εργαζομένου και η απόφαση του εργοδότη δεν χρειάζονται έγκριση από την Επιθεώρηση Εργασίας, αλλά πρέπει να διατηρούνται στην επιχείρηση για 5 έτη, σε ηλεκτρονική ή έντυπη μορφή, ώστε να είναι διαθέσιμα σε περίπτωση ελέγχου.
Γιατί αυτό γίνεται δύσκολο στην πράξη
Στα χαρτιά, η απάντηση φαίνεται απλή: ο εργαζόμενος ζητά, ο εργοδότης εγκρίνει ή δεν εγκρίνει, και η άδεια καταγράφεται. Στην πράξη, όμως, η τμηματική χορήγηση άδειας δημιουργεί περισσότερα μικρά σημεία ελέγχου.
Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει 3 ημέρες τον Μάιο, 2 ημέρες τον Ιούλιο και 5 ημέρες τον Αύγουστο. Ένας άλλος μπορεί να θέλει να κρατήσει ημέρες για σχολικές διακοπές, οικογενειακές ανάγκες ή προσωπικό προγραμματισμό. Η επιχείρηση πρέπει να ξέρει αν υπάρχουν διαθέσιμα υπόλοιπα, αν συμπίπτουν πολλά αιτήματα στην ίδια ομάδα, αν έχει καταγραφεί σωστά η έγκριση και αν έχει μείνει καθαρό ιστορικό.
Εδώ είναι που η γνώση του κανόνα δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται και σωστή διαδικασία. Ένα οργανωμένο σύστημα για αιτήματα, εγκρίσεις, υπόλοιπα και ημερολόγιο ομάδας μειώνει την εξάρτηση από Excel, emails και διάσπαρτα μηνύματα. Για επιχειρήσεις που θέλουν να οργανώσουν καλύτερα αυτά τα βήματα, η σελίδα για τη διαχείριση αδειών προσωπικού στο okToGo δείχνει πώς μπορεί να συγκεντρωθεί η διαδικασία σε ένα σημείο.
Τι σημαίνει πρακτικά «τμηματική χορήγηση άδειας»
Τμηματική χορήγηση σημαίνει ότι η ετήσια κανονική άδεια δεν λαμβάνεται ολόκληρη σε μία συνεχόμενη περίοδο, αλλά σε περισσότερα διαστήματα μέσα στο έτος.
Αυτό μπορεί να εξυπηρετεί πραγματικές ανάγκες του εργαζομένου, όπως:
- λίγες ημέρες για προσωπικές ή οικογενειακές υποχρεώσεις,
- άδεια κοντά σε σχολικές διακοπές,
- μικρότερα διαλείμματα ανάπαυσης μέσα στο έτος,
- καλύτερη κατανομή της άδειας όταν δεν είναι πρακτικό να λείψει κάποιος για πολλές συνεχόμενες ημέρες.
Από την πλευρά της επιχείρησης, όμως, η τμηματική άδεια πρέπει να εντάσσεται στον προγραμματισμό της ομάδας. Δεν αρκεί να υπάρχει υπόλοιπο. Πρέπει να εξετάζεται αν μπορεί να καλυφθεί η εργασία, αν υπάρχουν ήδη άλλες άδειες στο ίδιο διάστημα και αν τηρείται η ελάχιστη συνεχόμενη περίοδος που προβλέπει το πλαίσιο.
Ποιος αποφασίζει πότε θα ληφθεί η άδεια;
Η χρονική περίοδος χορήγησης της άδειας κανονίζεται μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια που ζητήθηκε το πολύ εντός δύο μηνών από τη σχετική αίτηση του εργαζομένου. Παράλληλα, τουλάχιστον οι μισοί εργαζόμενοι που δικαιούνται άδεια σε κάθε επιχείρηση πρέπει να ικανοποιούνται στο διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
Αυτό σημαίνει ότι η άδεια δεν είναι μονομερής απόφαση μόνο της μίας πλευράς. Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα στην ετήσια κανονική άδεια, αλλά ο ακριβής χρόνος λήψης της συνδέεται με συνεννόηση και με τις ανάγκες λειτουργίας της επιχείρησης.
Στην τμηματική χορήγηση, αυτή η συνεννόηση γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Το έγγραφο αίτημα του εργαζομένου και η αποδοχή από τον εργοδότη πρέπει να είναι καθαρά. Δεν είναι καλή πρακτική να μένει η συμφωνία μόνο σε μια προφορική κουβέντα στον διάδρομο ή σε ένα μήνυμα που κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται μετά από έξι μήνες.
Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα σωστό αίτημα τμηματικής άδειας;
Το πλαίσιο μιλά για έγγραφο αίτημα του εργαζομένου και αποδοχή από τον εργοδότη. Στην πράξη, για να είναι χρήσιμο και οργανωμένο, ένα αίτημα τμηματικής άδειας καλό είναι να περιλαμβάνει τουλάχιστον:
- το όνομα του εργαζομένου,
- το διάστημα ή τα διαστήματα άδειας που ζητά,
- τον αριθμό ημερών για κάθε διάστημα,
- το έτος άδειας στο οποίο αφορούν οι ημέρες,
- την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος,
- την έγκριση ή απόρριψη από τον αρμόδιο υπεύθυνο,
- τυχόν σχόλια που βοηθούν στον προγραμματισμό της ομάδας.
Σε μικρές επιχειρήσεις, αυτό συχνά ξεκινά απλά: ένα email, ένα μήνυμα ή ένα κοινό αρχείο. Όσο όμως αυξάνονται οι εργαζόμενοι, τα τμήματα και τα διαφορετικά ωράρια, τόσο πιο εύκολα δημιουργείται σύγχυση.
Τι πρέπει να προσέχει η επιχείρηση
Η επιχείρηση πρέπει να αντιμετωπίζει την τμηματική χορήγηση άδειας ως μέρος μιας συνολικής διαδικασίας αδειών και όχι ως μεμονωμένη εξυπηρέτηση κάθε φορά.
Πρώτον, χρειάζεται καθαρή πολιτική. Οι εργαζόμενοι πρέπει να ξέρουν πώς ζητούν άδεια, ποιος εγκρίνει, πότε παίρνουν απάντηση και πού βλέπουν το υπόλοιπό τους.
Δεύτερον, χρειάζεται ενιαία καταγραφή. Αν άλλες άδειες υπάρχουν σε Excel, άλλες σε email και άλλες σε μηνύματα, το ιστορικό γίνεται αδύναμο. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα όταν πρέπει να απαντηθούν ερωτήσεις όπως: «Πόσες ημέρες έχει πάρει;», «Πότε εγκρίθηκε;», «Ποιο ήταν το υπόλοιπο τότε;».
Τρίτον, χρειάζεται προγραμματισμός ομάδας. Η τμηματική άδεια μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη για τον εργαζόμενο, αλλά αν πολλοί ζητούν μικρά διαστήματα την ίδια περίοδο, η επιχείρηση χρειάζεται ορατότητα για να αποφύγει κενά στη λειτουργία της.
Τέταρτον, χρειάζεται σωστή διατήρηση στοιχείων. Το αίτημα και η απόφαση του εργοδότη πρέπει να διατηρούνται για 5 έτη σε ηλεκτρονική ή έντυπη μορφή.
Τι ισχύει για την καταχώριση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
Η χορήγηση της άδειας συνδέεται και με υποχρεώσεις καταχώρισης στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, ο εργοδότης αναγγέλλει ηλεκτρονικά τη χορήγηση της άδειας απογραφικά, εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα που ακολουθεί τον μήνα χορήγησής της.
Στην πράξη, αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντικό το να υπάρχουν σωστά εσωτερικά δεδομένα. Αν η επιχείρηση δεν έχει καθαρό ιστορικό για το ποιος έλαβε άδεια, πότε, για πόσες ημέρες και από ποιο υπόλοιπο, η εκ των υστέρων καταχώριση γίνεται πιο δύσκολη και πιο ευάλωτη σε λάθη.
Το okToGo δεν αντικαθιστά τον λογιστή, το HR ή τον σύμβουλο εργατικής νομοθεσίας. Μπορεί όμως να βοηθήσει ώστε τα δεδομένα που χρειάζεται η επιχείρηση για την καθημερινή οργάνωση των αδειών να βρίσκονται συγκεντρωμένα, καθαρά και προσβάσιμα.
Παραδείγματα τμηματικής χορήγησης άδειας
Παράδειγμα 1: εργαζόμενος σε πενθήμερη εργασία
Ένας εργαζόμενος με πενθήμερη εργασία θέλει να πάρει 5 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες τον Αύγουστο και μερικές ακόμη ημέρες σε άλλα μικρότερα διαστήματα μέσα στο έτος.
Αυτό μπορεί να είναι συμβατό με την τμηματική χορήγηση, εφόσον υπάρχει έγγραφο αίτημα, αποδοχή από τον εργοδότη και ένα τουλάχιστον μέρος της άδειας περιλαμβάνει τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες.
Παράδειγμα 2: πολλές μικρές άδειες χωρίς καθαρή εικόνα
Ένας εργαζόμενος ζητά 1 ημέρα τον Μάρτιο, 2 ημέρες τον Απρίλιο, 1 ημέρα τον Ιούνιο και 4 ημέρες τον Ιούλιο. Αν η επιχείρηση δεν παρακολουθεί σωστά τα υπόλοιπα, μπορεί να δημιουργηθεί ασάφεια για το πόσες ημέρες έχουν πραγματικά εγκριθεί και αν έχει τηρηθεί η προβλεπόμενη ελάχιστη συνεχόμενη περίοδος.
Εδώ δεν είναι μόνο θέμα νόμου. Είναι θέμα διαδικασίας.
Παράδειγμα 3: ταυτόχρονα αιτήματα στην ίδια ομάδα
Σε μια ομάδα 6 ατόμων, 3 εργαζόμενοι ζητούν άδεια μέσα στην ίδια εβδομάδα. Η επιχείρηση πρέπει να δει το συνολικό ημερολόγιο, τις ανάγκες λειτουργίας και τα υπόλοιπα κάθε εργαζομένου πριν εγκρίνει. Αν η εικόνα υπάρχει μόνο σε διαφορετικά emails, η απόφαση γίνεται πιο αργή και πιο επισφαλής.
Συχνά λάθη στην τμηματική χορήγηση άδειας
Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να θεωρείται ότι η άδεια μπορεί να σπάει σε όσα κομμάτια θέλει ο εργαζόμενος, χωρίς διαδικασία. Η τμηματική χορήγηση χρειάζεται αίτημα και αποδοχή, ενώ πρέπει να τηρείται και το ελάχιστο συνεχόμενο μέρος άδειας.
Άλλο λάθος είναι να μην καταγράφεται καθαρά η έγκριση. Ένα προφορικό «εντάξει, πάρ’ την» μπορεί να λειτουργεί σε πολύ μικρές ομάδες, αλλά δεν δημιουργεί ασφαλές ιστορικό.
Τρίτο λάθος είναι να παρακολουθούνται τα υπόλοιπα χειροκίνητα χωρίς κοινή πηγή αλήθειας. Όταν υπάρχουν πολλαπλά Excel ή παλιές εκδόσεις αρχείων, η πιθανότητα λάθους αυξάνεται.
Τέταρτο λάθος είναι να μη συνδέεται η άδεια με το ημερολόγιο ομάδας. Η έγκριση μιας άδειας δεν αφορά μόνο το υπόλοιπο του εργαζομένου, αλλά και τη διαθεσιμότητα της ομάδας.
Μικρό πρακτικό checklist
Η διαδικασία τμηματικής χορήγησης άδειας χρειάζεται καλύτερη οργάνωση όταν:
- Τα αιτήματα γίνονται με email, chat ή προφορικά.
- Δεν υπάρχει ενιαίο σημείο όπου φαίνεται ποιος ζήτησε τι.
- Οι εγκρίσεις δίνονται χωρίς καθαρό ιστορικό.
- Τα υπόλοιπα αδειών υπολογίζονται χειροκίνητα.
- Υπάρχουν διαφορετικές εκδόσεις Excel.
- Ο εργαζόμενος δεν βλέπει εύκολα πόσες ημέρες του απομένουν.
- Ο υπεύθυνος εγκρίνει χωρίς πλήρη εικόνα του ημερολογίου ομάδας.
- Το HR ή το λογιστήριο ψάχνει στοιχεία εκ των υστέρων.
- Δεν είναι ξεκάθαρο ποια άδεια αφορά ποιο έτος.
- Δεν υπάρχει εύκολη αναφορά για τις άδειες που έχουν ληφθεί.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ο εργαζόμενος να ζητήσει να σπάσει η κανονική άδεια;
Ναι. Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει τμηματική λήψη της κανονικής άδειας, με έγγραφο αίτημα, σύμφωνα με τις προσωπικές του ανάγκες. Η τμηματική χορήγηση απαιτεί αποδοχή από τον εργοδότη.
Μπορεί ο εργοδότης να εγκρίνει ή να απορρίψει το αίτημα;
Ο εργοδότης συμμετέχει στη συνεννόηση για τον χρόνο χορήγησης της άδειας και πρέπει να αποδεχθεί το αίτημα τμηματικής λήψης. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο το δικαίωμα του εργαζομένου όσο και τις λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης.
Πρέπει ένα μέρος της άδειας να είναι συνεχόμενο;
Ναι. Ένα τουλάχιστον μέρος της άδειας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 5 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερη εργασία ή 6 εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη εργασία. Για ανήλικους εργαζόμενους προβλέπονται 12 εργάσιμες ημέρες.
Χρειάζεται έγκριση από την Επιθεώρηση Εργασίας;
Όχι. Το αίτημα του εργαζομένου και η απόφαση του εργοδότη δεν απαιτούν έγκριση από την αρμόδια υπηρεσία της Επιθεώρησης Εργασίας. Πρέπει όμως να διατηρούνται στην επιχείρηση για 5 έτη, σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή.
Μπορεί η άδεια να μεταφερθεί στο επόμενο έτος;
Η άδεια που δικαιούται κάθε έτος ο εργαζόμενος πρέπει να εξαντλείται μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους. Επειδή η πρακτική εφαρμογή μπορεί να επηρεάζεται από ειδικές περιπτώσεις, είναι καλό η επιχείρηση να συμβουλεύεται τον λογιστή, το HR ή εξειδικευμένο σύμβουλο όταν υπάρχει αμφιβολία.
Η τμηματική άδεια επηρεάζει το υπόλοιπο άδειας;
Ναι, κάθε εγκεκριμένο τμήμα άδειας αφαιρείται από το διαθέσιμο υπόλοιπο του εργαζομένου για το αντίστοιχο έτος. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπάρχει ακριβής καταγραφή ανά ημερομηνία, εργαζόμενο και τύπο άδειας.
Πώς βοηθά το okToGo
Η τμηματική χορήγηση άδειας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου η επιχείρηση δεν χρειάζεται μόνο να ξέρει τον κανόνα. Χρειάζεται να μπορεί να τον εφαρμόζει καθαρά στην καθημερινότητα.
Το okToGo βοηθά την επιχείρηση να οργανώσει τη διαδικασία αδειών σε ένα σημείο:
- αιτήματα άδειας από τους εργαζόμενους,
- εγκρίσεις από τους αρμόδιους,
- παρακολούθηση υπολοίπων,
- ημερολόγιο ομάδας,
- ιστορικό αιτημάτων και αποφάσεων,
- καλύτερη εικόνα για HR, διοίκηση ή λογιστήριο,
- λιγότερη εξάρτηση από Excel και διάσπαρτα μηνύματα.
Δεν είναι νομικό ή λογιστικό εργαλείο και δεν αντικαθιστά την επαγγελματική συμβουλή. Βοηθά όμως την επιχείρηση να έχει πιο σταθερή, καθαρή και οργανωμένη διαδικασία για τις άδειες προσωπικού.
Δείτε πώς οργανώνεται η διαχείριση αδειών προσωπικού στο okToGo.
Σχετικά Άρθρα
- Κανονική άδεια εργαζομένων: τι ισχύει και πώς υπολογίζεται
- Γιατί σχετίζεται: Εξηγεί το βασικό πλαίσιο της ετήσιας άδειας πριν από ειδικότερα θέματα όπως η τμηματική χορήγηση.
- Excel και άδειες προσωπικού: πότε αρχίζουν τα λάθη
- Γιατί σχετίζεται: Συνδέει το θέμα με το πρακτικό πρόβλημα της χειροκίνητης παρακολούθησης αδειών.
Πηγές / Νομοθετικό πλαίσιο
Νομοθετικό / θεσμικό πλαίσιο:
- Π.Δ. 62/2025, Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρο 224, για τη χρονική περίοδο χορήγησης της άδειας, την υποχρέωση χορήγησης εντός διμήνου από την αίτηση, την εξάντληση της άδειας μέχρι το πρώτο τρίμηνο του επόμενου ημερολογιακού έτους και την απογραφική αναγγελία στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
- Ν. 5239/2025, άρθρο 10, με αντικατάσταση του άρθρου 225 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου για τη χρονική κατάτμηση της άδειας. Προβλέπει ότι η άδεια λαμβάνεται καταρχήν αδιαίρετη, αλλά μπορεί να χορηγηθεί τμηματικά κατόπιν έγγραφου αιτήματος του εργαζομένου και αποδοχής από τον εργοδότη, με ένα τουλάχιστον μέρος 5 εργάσιμων ημερών σε πενθήμερη εργασία ή 6 εργάσιμων ημερών σε εξαήμερη εργασία.
- Ν. 5239/2025, άρθρο 9, για την καταχώριση της ετήσιας άδειας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ απογραφικά, εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα που ακολουθεί τον μήνα χορήγησής της.
- Υπουργική Απόφαση 32689/12-12-2025 για το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και την υποβολή δηλώσεων, όπου αναφέρεται ότι τα στοιχεία αδειών εργαζομένων δηλώνονται απογραφικά εντός του επόμενου ημερολογιακού μήνα από τον μήνα χορήγησής τους.
Επίσημες και αξιόπιστες ενημερωτικές πηγές:
- Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, ενότητα για τα χρονικά όρια εργασίας και την κανονική άδεια, όπου αναφέρεται ότι κάθε μισθωτός με σχέση εξαρτημένης εργασίας δικαιούται ετήσια άδεια με αποδοχές από την έναρξη της απασχόλησης.
- ΚΕ.Π.Ε.Α./Γ.Σ.Ε.Ε., ενημερωτικές σελίδες για τη χορήγηση ετήσιας άδειας και την κατάτμηση άδειας. Οι σελίδες αυτές είναι χρήσιμες για πρακτική ενημέρωση, αλλά λόγω πρόσφατων αλλαγών πρέπει πάντα να διασταυρώνονται με το ισχύον κείμενο του νόμου και τις νεότερες υπουργικές αποφάσεις.