Πόσες μέρες άδεια δικαιούμαι στην Ελλάδα; Ο απλός οδηγός για ετήσια άδεια, πενθήμερο, εξαήμερο και προϋπηρεσία

Πόσες μέρες άδεια δικαιούμαι στην Ελλάδα
Αυτή είναι από τις πιο συχνές απορίες στον ιδιωτικό τομέα: πόσες μέρες άδεια δικαιούμαι τελικά; Η απάντηση εξαρτάται κυρίως από τρία πράγματα: αν εργάζεστε με πενθήμερο ή εξαήμερο, πόσο καιρό εργάζεστε στον συγκεκριμένο εργοδότη και ποια συνολική προϋπηρεσία έχετε. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, κάθε μισθωτός με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου δικαιούται ετήσια άδεια με αποδοχές από την έναρξη της απασχόλησής του, χωρίς να χρειάζεται να έχει συμπληρώσει κάποιο ελάχιστο διάστημα εργασίας.
Η σύντομη απάντηση
Αν θέλουμε να το πούμε απλά, η ετήσια άδεια στον ιδιωτικό τομέα χτίζεται ως εξής:
στο 1ο ημερολογιακό έτος στον συγκεκριμένο εργοδότη, η άδεια δίνεται αναλογικά, με βάση τις 20 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερο ή τις 24 εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερο,
στο 2ο ημερολογιακό έτος, η άδεια συνεχίζει να υπολογίζεται αναλογικά και αυξάνεται κατά 1 ημέρα, έως τις 21 ημέρες σε πενθήμερο ή τις 25 ημέρες σε εξαήμερο,
στο 3ο ημερολογιακό έτος και μετά, ο εργαζόμενος δικαιούται πλέον ολόκληρη την ετήσια άδειά του, δηλαδή έως 22 ημέρες σε πενθήμερο ή 26 ημέρες σε εξαήμερο.
Πίνακας: πόσες μέρες άδεια δικαιούμαι
Αν εργάζεστε με πενθήμερο
1ο ημερολογιακό έτος: αναλογία με βάση 20 ημέρες
2ο ημερολογιακό έτος: αναλογία με βάση 21 ημέρες
3ο ημερολογιακό έτος και μετά: 22 ημέρες
μετά από 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συνολικής προϋπηρεσίας: 25 ημέρες
μετά από 25 έτη υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας: 26 ημέρες
Αν εργάζεστε με εξαήμερο
1ο ημερολογιακό έτος: αναλογία με βάση 24 ημέρες
2ο ημερολογιακό έτος: αναλογία με βάση 25 ημέρες
3ο ημερολογιακό έτος και μετά: 26 ημέρες
μετά από 10 έτη στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη συνολικής προϋπηρεσίας: 30 ημέρες
μετά από 25 έτη υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας: 31 ημέρες
Τι σημαίνει "αναλογικά" στην πράξη
Η ετήσια άδεια του πρώτου έτους δεν δίνεται όλη από την πρώτη μέρα. Το Υπουργείο Εργασίας εξηγεί ότι ο εργαζόμενος αποκτά δικαίωμα άδειας από την αρχή της εργασίας του, αλλά η χορήγηση στο πρώτο διάστημα γίνεται αναλογικά, με βάση το χρονικό διάστημα που έχει εργαστεί μέσα στο σχετικό ημερολογιακό έτος. Η βάση υπολογισμού είναι οι 20 ημέρες στο πενθήμερο και οι 24 στο εξαήμερο για 12 μήνες συνεχούς απασχόλησης.
Παράδειγμα
Αν κάποιος προσληφθεί την 1η Ιουλίου και εργάζεται με πενθήμερο, τότε για το υπόλοιπο του έτους θα κινηθεί περίπου σε αναλογία 10 ημερών άδειας για τους 6 μήνες εργασίας του μέσα στο έτος. Αντίστοιχα, σε εξαήμερο η αναλογία για 6 μήνες πάνω στη βάση των 24 ημερών είναι περίπου 12 ημέρες. Αυτά είναι απλά ενδεικτικά παραδείγματα αναλογικού υπολογισμού πάνω στη νόμιμη βάση των 20 και 24 ημερών.
Τι αλλάζει με τα χρόνια προϋπηρεσίας
Εδώ είναι το σημείο που μπερδεύει πολλούς. Δεν υπάρχει μόνο η "βασική" άδεια των πρώτων ετών. Το Υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι:
εργαζόμενοι με 10 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη ή 12 έτη προϋπηρεσίας συνολικά δικαιούνται 25 ημέρες σε πενθήμερο και 30 ημέρες σε εξαήμερο,
από τη συμπλήρωση 25 ετών υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας, η άδεια αυξάνεται κατά ακόμη 1 ημέρα, δηλαδή στις 26 ημέρες σε πενθήμερο και στις 31 ημέρες σε εξαήμερο.
Πενθήμερο και εξαήμερο: γιατί αλλάζουν οι ημέρες;
Η βασική διαφορά είναι ότι η άδεια μετριέται σε εργάσιμες ημέρες. Στο πενθήμερο οι ημέρες άδειας είναι λιγότερες από το εξαήμερο, επειδή δεν υπολογίζεται το Σάββατο ή άλλη πρόσθετη ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης. Γι’ αυτό βλέπεις συνήθως διαφορά 4 ημερών ανάμεσα στο πενθήμερο και στο εξαήμερο στα αντίστοιχα επίπεδα άδειας.
Πότε πρέπει να χορηγείται η άδεια;
Η χρονική περίοδος της άδειας κανονίζεται με συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, αν ο εργαζόμενος υποβάλει σχετικό αίτημα, ο εργοδότης πρέπει να του χορηγήσει την άδεια μέσα σε δύο μήνες από τη διατύπωση του αιτήματος. Επίσης, η άδεια που αφορά ένα ημερολογιακό έτος πρέπει να έχει χορηγηθεί το αργότερο μέχρι τη λήξη του πρώτου τριμήνου του επόμενου έτους.
Τι πρέπει να ξέρουν οι επιχειρήσεις
Για μια επιχείρηση, ο σωστός υπολογισμός της άδειας δεν είναι μόνο θέμα οργάνωσης. Είναι και θέμα συμμόρφωσης. Το Υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι ο εργοδότης έχει υποχρέωση να αναγγέλλει ηλεκτρονικά στο ΕΡΓΑΝΗ II την άδεια που έλαβαν οι εργαζόμενοι κάθε μήνα, μέσα στον επόμενο ημερολογιακό μήνα. Αυτός είναι και ένας βασικός λόγος που η διαχείριση αδειών με Excel, email και πρόχειρα μηνύματα αρχίζει γρήγορα να δημιουργεί λάθη.
Πώς συνδέεται αυτό με το okToGo
Αν μια ομάδα θέλει να ξέρει γρήγορα πόσες μέρες άδεια δικαιούται κάθε εργαζόμενος, τι υπόλοιπο έχει με βάση το πενθήμερο ή εξαήμερο και ποιες άδειες έχουν ήδη εγκριθεί, χρειάζεται ένα σύστημα που να κρατά οργανωμένα τα δεδομένα.
Για να δεις πώς οργανώνονται στην πράξη οι τύποι αδειών, τα υπόλοιπα και οι κανόνες υπολογισμού, δες τον σχετικό οδηγό μας.
Και αν σήμερα τα παρακολουθείς όλα χειροκίνητα, δες επίσης πότε το Excel αρχίζει να σπάει στη διαχείριση αδειών.
Συχνές ερωτήσεις
Δικαιούμαι άδεια από τον πρώτο χρόνο εργασίας;
Ναι. Η ετήσια άδεια με αποδοχές θεμελιώνεται από την έναρξη της απασχόλησης, χωρίς να απαιτείται να έχει προηγηθεί συγκεκριμένο ελάχιστο διάστημα εργασίας. Στον πρώτο χρόνο, όμως, χορηγείται αναλογικά.
Πότε παίρνω όλη την άδεια και όχι αναλογικά;
Κατά το 3ο ημερολογιακό έτος και στα επόμενα, ο εργαζόμενος δικαιούται να λάβει ολόκληρη την ετήσια άδειά του σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο του έτους.
Μπορεί να ισχύουν καλύτεροι όροι από τον νόμο;
Ναι. Το ΚΕΠΕΑ επισημαίνει ότι αν υπάρχουν ευνοϊκότεροι όροι από συλλογική σύμβαση, κανονισμό εργασίας, επιχειρησιακή συνήθεια ή έθιμο, αυτοί υπερισχύουν. Άρα το παραπάνω άρθρο εξηγεί τη βασική γενική γραμμή, όχι κάθε πιθανή ειδική εξαίρεση.