Γονική άδεια στην Ελλάδα: ποιοι τη δικαιούνται και πώς λειτουργεί

Η γονική άδεια είναι ένα από τα πιο σημαντικά δικαιώματα για εργαζόμενους με παιδιά. Παρόλα αυτά, παραμένει ένα θέμα που συχνά δημιουργεί απορίες: ποιοι τη δικαιούνται, πόσο διαρκεί και αν είναι πληρωμένη.
Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε με απλό τρόπο τι ισχύει στην Ελλάδα, τόσο για εργαζόμενους όσο και για επιχειρήσεις.
Τι είναι η γονική άδεια;
Η γονική άδεια είναι μια ειδική μορφή άδειας που δίνεται σε εργαζόμενους γονείς, ώστε να μπορούν να φροντίσουν το παιδί τους μετά τη γέννηση ή την υιοθεσία του.
Δεν πρέπει να συγχέεται με άλλες άδειες όπως:
- η άδεια μητρότητας,
- η άδεια πατρότητας,
- ή οι ειδικές άδειες για ασθένεια παιδιού.
Η γονική άδεια είναι ξεχωριστή και έχει δικό της πλαίσιο.
Ποιοι δικαιούνται γονική άδεια;
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, δικαιούχοι είναι:
- εργαζόμενοι γονείς με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας,
- που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 1 έτος εργασίας στον ίδιο εργοδότη,
- και έχουν παιδί έως 8 ετών.
Το δικαίωμα είναι ατομικό και ισχύει για κάθε γονέα ξεχωριστά.
Πόσο διαρκεί η γονική άδεια;
Η συνολική διάρκεια της γονικής άδειας είναι έως 4 μήνες για κάθε παιδί.
Αυτό σημαίνει ότι:
- κάθε γονέας έχει δικό του δικαίωμα άδειας,
- δεν μεταφέρεται πλήρως από τον έναν στον άλλον,
- και μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνεχόμενα ή τμηματικά (κατόπιν συμφωνίας με τον εργοδότη).
Είναι πληρωμένη η γονική άδεια;
Εδώ υπάρχει ένα σημαντικό σημείο που συχνά μπερδεύει:
- οι 2 πρώτοι μήνες καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ), με επίδομα,
- οι υπόλοιποι μήνες είναι άνευ αποδοχών από τον εργοδότη.
Άρα η γονική άδεια είναι μερικώς επιδοτούμενη, αλλά όχι πλήρως πληρωμένη.
Πώς χορηγείται στην πράξη;
Η γονική άδεια δεν δίνεται αυτόματα. Ο εργαζόμενος πρέπει:
- να υποβάλει σχετικό αίτημα στον εργοδότη,
- να συμφωνηθεί ο χρόνος λήψης της άδειας,
- και να τηρηθούν οι διαδικασίες που προβλέπονται.
Ο εργοδότης δεν μπορεί να αρνηθεί αυθαίρετα, αλλά μπορεί να συνεννοηθεί με τον εργαζόμενο για το πότε θα ληφθεί η άδεια, ώστε να μην διαταραχθεί σοβαρά η λειτουργία της επιχείρησης.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι επιχειρήσεις
Η σωστή διαχείριση της γονικής άδειας δεν είναι μόνο θέμα οργάνωσης, αλλά και συμμόρφωσης με τη νομοθεσία.
Στην πράξη, οι επιχειρήσεις χρειάζεται να:
- καταγράφουν σωστά τις άδειες,
- γνωρίζουν ποιος εργαζόμενος βρίσκεται σε άδεια και πότε επιστρέφει,
- και να αποφεύγουν λάθη σε δηλώσεις και υποχρεώσεις.
Όταν αυτά γίνονται με email, Excel ή πρόχειρες σημειώσεις, είναι πολύ εύκολο να χαθεί η εικόνα.
Αν θέλεις να δεις πώς οργανώνονται στην πράξη οι διαφορετικοί τύποι άδειας, τα υπόλοιπα και οι κανόνες υπολογισμού τους, δες και τον αναλυτικό οδηγό μας για τους τύπους αδειών στην Ελλάδα
Πώς βοηθά το okToGo
Η γονική άδεια είναι από τις περιπτώσεις όπου μια επιχείρηση χρειάζεται καθαρή εικόνα: ποιος λείπει, για πόσο, τι έχει εγκριθεί και πώς παρακολουθούνται σωστά τα υπόλοιπα και τα είδη άδειας.
Με το okToGo μπορείς να οργανώνεις διαφορετικούς τύπους άδειας, να κρατάς ιστορικό και να έχεις σαφή εικόνα για την ομάδα σου χωρίς Excel και διάσπαρτα email.
Δες περισσότερα για τους τύπους αδειών ή για τις αναφορές και τη σύνδεση με το ΕΡΓΑΝΗ.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορούν και οι δύο γονείς να πάρουν γονική άδεια;
Ναι. Η γονική άδεια είναι ατομικό δικαίωμα και για τους δύο γονείς.
Μπορώ να τη σπάσω σε κομμάτια;
Ναι, μπορεί να χορηγηθεί τμηματικά, εφόσον υπάρχει συμφωνία με τον εργοδότη.
Χάνεται αν δεν τη χρησιμοποιήσω;
Η γονική άδεια μπορεί να ληφθεί μέχρι το παιδί να συμπληρώσει συγκεκριμένη ηλικία (έως 8 ετών). Μετά, δεν μπορεί να αξιοποιηθεί.
Ισχύουν καλύτεροι όροι;
Ναι. Αν υπάρχουν ευνοϊκότεροι όροι από συλλογικές συμβάσεις ή εσωτερικούς κανονισμούς, αυτοί υπερισχύουν.